Fólk er fífl – köttur er best
Inngangur að sannleikanum um köttinn
Í heimi þar sem mannfólkið tekur ákvarðanir byggðar á tilfinningum frekar en rökvísi, rísa kettir upp sem sannir meistarar aðlögunar, sjálfstæðis og yfirburða. Þessi grein leitast við að sýna fram á með vísindalegum rökum afhverju kettir eru æðri skynsamir félagar en flest fólk getur vonast til að vera. Þó titillinn kunni að virka ögrandi, felur hann í sér kaldhæðna greiningu á hegðun manna gegn hinum sjálfum sér næga ketti sem lifir í samhljómi við sitt náttúrulega eðli – ólíkt mönnunum sem oft villast af því.
Hugrænir yfirburðir kattarins
Rannsóknir í dýraatferlisfræði sýna að kettir, þrátt fyrir rólegt fas, eru með ótrúlega vel þróað miðtaugakerfi og færni til að læra flókin hegðunarmynstur með reynslu. Þeir bregðast við markvisst og forðast að sóa orku að óþörfu – meira en hægt er að segja um fjölda manna sem hætta sér endurtekið í skaðlegar aðstæður fyrir tilfinningalegan hvata. Greind kattarins einkennist ekki af bjöllum, boltum eða svolítill sit-kommægri hegðun, heldur mætti segja að kötturinn hugsi strategískt: hann vaktar athafnir eiganda síns, sækist eftir hlýju en forðast áreitni – hann velur félag ssitt meðvitað.
Sjálfstæði sem meginferðarljós kattarins
Kötturinn þarf ekki sífellda viðurkenningu né stöðuga félagslega örvun eins og margir menn og hundar. Í rannsókn sem birt var í Applied Animal Behaviour Science (2017), kom fram að kettir gáfu forgang að einstaklingsfrelsi og sjálfstæði fram yfir félagslega tengslamyndun þegar þeim var valið á milli. Það var stjarnfræðilega áhugavert að sjá hversu vel þeir samræmdu eigin vistkerfi að aðstæðum án utanaðkomandi afskiptasemi. Við skulum ekki gleyma að hér höfum við dýr sem skilur tjáningu okkar, kann að krefjast athygli þegar það hentar því en heldur sjálfsvirðingu þegar eigandi gerir sig að fífli – fullkomin jafnvægissýn hinnar þróuðu greindar.
Kettir sem spegill siðferðis
Ef við skoðum þróunarsögu mannsins og kattarins, sjáum við að fjárhagslegt gagnsemi og vistfræðileg skynsemi hefur fylgt kattinum hvert fótmál hans. Hann var ekki tamið dýr í hefðbundnum skilningi – hann ákvað að lifa við hlið mannsins vegna þess að það hentaði honum. Þar með er kötturinn í raun fyrsti sjálfbærni-samningamaðurinn í vistkerfi manna. Á meðan fólk þarf félagsmeðlimi til að viðhalda stöðu sinni, stendur kötturinn á meginreglunni um sjálfumgleði, en nær samt að halda tryggð gagnvart þeim sem meðhöndla hann með virðingu. Ekki er margt fólk sem stendur undir sama mælikvarða.
Niðurstaða: Af hverju köttur er bestur
Þegar við skoðum gögnin, hegðunina og söguna, verður ljóst að kettir sameina kyrrð, greind, siðferðilegt raunsæi og persónuleika sem hvetur manninn til sjálfsskoðunar. Á meðan maðurinn fyllir samfélagsmiðla með andstyggilegum myndum og orðræðu, lifir kötturinn í samræmi við sína innri reglu – hann elskar þegar hann vill, forðast þegar það er nauðsynlegt og aðlagast án undirgefni. Það er einfaldlega ekki hægt að segja það um manninn. Því getum við með nokkurri vissu staðhæft: fólk er fífl – köttur er best.